ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାରଣ କରାଯିବା ପଛରେ ଉଭୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମାନ୍ୟତା ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ

ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାରଣ କରାଯିବା ପଛରେ ଉଭୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମାନ୍ୟତା ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ରହିଛି। ଆମ ଓଡ଼ିଆ ପରମ୍ପରାରେ ଏହାକୁ ଖୁବ୍ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହାର କାରଣଗୁଡ଼ିକ 👉👉

୧. ପାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ:

ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିଲେ, ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ କିଛିଟା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଆମ ଶରୀରର ଜୈବିକ ଘଣ୍ଟା ଏବଂ ପାଚନ ଶକ୍ତି (Digestion) ସାମାନ୍ୟ ଶିଥିଳ ହୋଇଯାଏ। ଫଳରେ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଖାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସହଜରେ ହଜମ ହୁଏନାହିଁ, ଯାହା ଶରୀରରେ ଅସ୍ଥିରତା କିମ୍ବା ପେଟ ଜନିତ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

୨. ଅତିବାଇଗଣୀ ରଶ୍ମି ଓ ଜୀବାଣୁଙ୍କ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ:

ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଆସୁଥିବା ଆଲୋକରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ମତରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ଅଭାବରୁ ଏହି ସମୟରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ କ୍ଷତିକାରକ ଜୀବାଣୁ ଏବଂ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆମାନଙ୍କ ବଂଶବୃଦ୍ଧି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇଥାଏ। ଖୋଲା ରଖାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଦୂଷିତ ହୋଇଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ମନା କରାଯାଏ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସେଥିରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର କିମ୍ବା କୁଶ ପକାଯାଏ, ଯାହା ପ୍ରାକୃତିକ ଶୋଧକ ଭାବେ କାମ କରେ।

୩. ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାନ୍ୟତା:

ଆମ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଗ୍ରହଣ ସମୟକୁ ଏକ ‘ଅଶୁଭ’ ବା ‘ସୂତକ’ କାଳ ଭାବେ ଧରାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତିର ପ୍ରଭାବ ଅଧିକ ରହୁଥିବାରୁ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାପ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ, ରାହୁ ଓ କେତୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରୁଥିବା ବେଳେ ଶରୀର ଓ ମନକୁ ଶୁଦ୍ଧ ରଖିବା ପାଇଁ ଉପବାସ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।

୪. ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ:

ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ପୃଥିବୀର ଜଳଭାଗ ଏବଂ ମଣିଷର ମନ ଉପରେ ରହିଥାଏ। ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ମନରେ ଚାପ ବା ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ। ଭାରୀ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ଶରୀର ଅଳସୁଆ ହୁଏ, ଯାହା ମାନସିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ହାଲୁକା ରହିବା ଏବଂ ଭଗବତ୍ ସ୍ମରଣ କରିବା ପାଇଁ ଖାଇବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି।

କିଛି ଜରୁରୀ କଥା:

ବୟସ୍କ, ଅସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି, ଶିଶୁ ଏବଂ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ କୋହଳ କରାଯାଇଥାଏ। ସେମାନେ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ହାଲୁକା ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ।

ଗ୍ରହଣ ସରିବା ପରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ନୂଆ କରି ରନ୍ଧା ଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ବିଧି ରହିଛି।

ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଖାଦ୍ୟ ବାରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଆହୁରି କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ତଥ୍ୟ 👉👉

୧. ସୂତକ କାଳର ପ୍ରଭାବ

ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ପ୍ରାୟ ୯ ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ‘ସୂତକ କାଳ’ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ। ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଏହି ସମୟ ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ଅଶୁଦ୍ଧ ବୋଲି ଧରାଯାଏ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ବା ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ତାହା ଶରୀରରେ ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ତେଣୁ ଗ୍ରହଣ ସରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ ରହିବାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

୨. ତୁଳସୀ ପତ୍ରର ବ୍ୟବହାର କାହିଁକି?

ଆମ ଓଡ଼ିଆ ଘରମାନଙ୍କରେ ଗ୍ରହଣ ଲାଗିବା ପୂର୍ବରୁ ପାଣି ମାଠିଆ, କ୍ଷୀର, ଦହି ଏବଂ ବଞ୍ଚିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ପକାଯାଏ। ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ କାରଣ ହେଉଛି:

ତୁଳସୀ ପତ୍ରରେ ପାରଦ (Mercury) ଏବଂ ଆଣ୍ଟି-ବାୟୋଟିକ୍ ଗୁଣ ଥାଏ।

ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ବଢୁଥିବା ବିକିରଣ (Radiation) କୁ ପ୍ରତିହତ କରିବାର କ୍ଷମତା ତୁଳସୀ ପତ୍ରରେ ଥାଏ।

ଏହା ଖାଦ୍ୟକୁ ଦୂଷିତ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା କରେ ଏବଂ ସେଥିରେ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ବଢ଼ିବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ।

୩. ଜଳଭାଗ ଓ ପୃଥିବୀର ଆକର୍ଷଣ

ଆମ ଶରୀରର ପ୍ରାୟ ୭୦% ଜଳ। ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱାକର୍ଷଣ ବଳ ସମୁଦ୍ରରେ ଜୁଆର ସୃଷ୍ଟି କଲା ଭଳି ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଆମ ଶରୀରର ଜଳୀୟ ଅଂଶ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ। ଯଦି ପେଟରେ ଅଧିକ ଖାଦ୍ୟ ବା ଜଳ ରହେ, ତେବେ ଶରୀରରେ ଅସ୍ଥିରତା (Bloating) ଏବଂ ମାନସିକ ଉତ୍ତେଜନା ବଢ଼ିପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ପେଟ ଖାଲି ରଖିବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ।

୪. ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁସାରେ ‘ତାମସିକ’ ଗୁଣ

ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁସାରେ, ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ପ୍ରକୃତିରେ ତାମସିକ ଗୁଣ (Dark and Dull energy) ବଢ଼ିଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ରନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ବିଷାକ୍ତ ବା ‘ବାସି’ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି କମିଯାଏ ଏବଂ ଶରୀର ଅଧିକ ଶକ୍ତି ହରାଇଥାଏ।

୫. ଗ୍ରହଣ ଶେଷ ହେବା ପରେ କ’ଣ କରାଯାଏ?

ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ନ କରିବା ପଛରେ ଏକ ମାନସିକ ଓ ଶାରୀରିକ ଶୁଦ୍ଧିକରଣର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥାଏ।

ଗ୍ରହଣ ମୋକ୍ଷ (ଶେଷ) ହେବା ପରେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ନାନ କରି ଶରୀର ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ।

ଘର ଓ ରୋଷେଇ ଶାଳ ସଫା କରାଯାଇ ନୂତନ ଭାବେ ରନ୍ଧା ଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

ପୂର୍ବରୁ ରନ୍ଧା ହୋଇ ରହିଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ସାଧାରଣତଃ ପିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଏ, କାରଣ ତାହା ଗ୍ରହଣର ପ୍ରଭାବରେ ଦୂଷିତ ହୋଇଥାଏ।

ମୁଖ୍ୟ କଥା:

ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଖାଇବା ମନା କରିବା ମୂଳରେ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି “ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷା”। ଏହା କେବଳ ଏକ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରକୃତିର ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଖାପଖୁଆଇ ଚଳିବାର ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା।

*ସଞ୍ଜୟ ଜୈନ* 🌓